Kennisbank

AI-Assistenten: wat zijn dat?
Een AI-Assistent is een softwareprogramma dat kunstmatige intelligentie gebruikt om bijvoorbeeld vragen te beantwoorden, onderzoek te doen, teksten te schrijven, met je mee te denken en informatie te geven.

De AI-Assistent komt pas in actie als jij daarvoor een opdracht geeft. Hoe nauwkeuriger jij de opdracht omschrijft, hoe beter het resultaat. Zo’n opdracht heet: een prompt.

Soms kraamt een AI-Assistent onzin uit: dan verzint hij iets wat niet klopt. Je moet de antwoorden dus altijd checken bij een bron waarvan je zeker weet dat die betrouwbaar is.

De meest bekende AI-Assistenten:

• ChatGPT (OpenAI | VS): sterk in tekst – schrijven, uitleggen, samenvatten, creatief brainstormen, etc
• Claude (Anthropic | VS): sterk in lange documenten en doordachte analyse
• Gemini (Google | VS): werkt als een chatbot binnen de Google zoekmachine
• Perplexity (Perplexity AI, Inc. | VS): sterk als zoekmachine – onderzoek met bronvermelding
• Meta AI (Meta | VS): werkt in Meta-apps als WhatsApp, Instagram, en als aparte assistent
• DeepSeek (High-Flyer | China): sterk in redeneren, wiskunde, code genereren en debuggen

Minder bekende AI-Assistenten (EU):

• Mistral Vibe (Mistral | Frankrijk): dit is het enige Europese AI-taalmodel en vergelijkbaar met ChatGPT (heette tot 2026: Le Chat)
• GPT-NL (TNO | Nederland): op dit moment werkt onderzoeksinstituut TNO aan dit Nederlandse AI-taalmodel, in opdracht van de Rijksoverheid. Het is vooral bedoeld voor Nederlandse (semi-)overheden, universiteiten en onderzoeksinstituten, forensische toepassingen en bedrijven die volgens bepaalde richtlijnen werken). Opmerkelijk: alle gebruikte data zijn rechtmatig verkregen – dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikaanse AI-modellen, die hun informatie uit kranten, boeken en andere bronnen ‘pikken’, terwijl deze bronnen auteursrechtelijk beschermd zijn.

AI-Agents

AI-Agents: wat zijn dat?

Een AI-Agent is een slimme tool (software) die zelfstandig taken kan uitvoeren op je computer. Het werkt zo: jij geeft een opdracht, de AI-Agent bepaalt welke stappen nodig zijn en voert die stappen zelfstandig uit.

Op dit moment (2026) gaan de AI-Agents regelmatig veel te eigenzinnig te werk: zie het nieuws over de AI-Agents die inbreken in beveiligde omgevingen (zoals de Australische overheid) om resultaat te bereiken. Techverslaggever Rutger Otto (Nu.nl) legt dit probleem helder uit in zijn artikel: ‘Huidige situatie is catch 22‘ (1 oktober 2026).

Catch 22 betekent: dat je in een situatie zit waarin regels of voorwaarden elkaar in de weg zitten. Zie uitleg op de website Onze Taal.

De meest bekende AI-Agents:

• Copilot (Microsoft): deze kun je gebruiken in Windows 11 en Microsoft 365-omgevingen, zoals in Word, Excel, Outlook en Teams
• Claude Code (Anthropic): voert programmeertaken uit, schrijft en test code, kan bestanden aanpassen in projectomgeving
• Gemini Agent (Google): voert taken uit binnen Google Workspace, zoals spreadsheets maken, e-mails samenvatten, presentaties opzetten